راهاندازی یک سایت معمولاً لحظهای هیجانانگیز برای هر کسبوکاری است؛ طراحی تمام شده، صفحات آمادهاند و سایت روی دامنه شما قرار گرفته است.
اما یک سؤال مهم باقی میماند:
بعد از تحویل سایت چه اتفاقی میافتد؟
آیا دیگر نیازی به رسیدگی نیست؟ چه کسی وردپرس و افزونهها را بروزرسانی میکند؟ اگر یک بخش از سایت دچار مشکل شود چه باید کرد؟ تغییر تصاویر و متنها بر عهده چه کسی است؟ و آیا پشتیبانی سایت با سئو یا توسعه آن تفاوت دارد؟
پاسخ این سؤالها به نوع سایت و مدل همکاری بستگی دارد.
در این مقاله میخواهیم دقیقاً توضیح دهیم پشتیبانی سایت چیست، چه خدماتی میتواند شامل آن باشد و چه کارهایی بهتر است بهعنوان یک خدمت جداگانه در نظر گرفته شوند.
چرا سایت به نگهداری نیاز دارد؟
سایت یک محصول کاملاً ثابت نیست.
بهخصوص در سایتهای وردپرسی، هسته وردپرس، قالبها و افزونهها در طول زمان بروزرسانی میشوند. علاوه بر آن، اطلاعات سایت تغییر میکنند، صفحات جدید به وجود میآیند و گاهی مشکلاتی ایجاد میشوند که در زمان تحویل وجود نداشتهاند.
برای مثال ممکن است چند ماه بعد:
یک افزونه نیاز به بروزرسانی داشته باشد، یکی از فرمها درست کار نکند، تصویری در سایت نمایش داده نشود، یک لینک خراب شود یا بخواهید اطلاعات یکی از صفحات خدماتتان را تغییر دهید.
در چنین شرایطی، داشتن یک مسیر مشخص برای رسیدگی به سایت اهمیت پیدا میکند.
پشتیبانی یعنی سایت بعد از تحویل، بدون صاحب نماند.
پشتیبانی سایت دقیقاً شامل چه خدماتی است؟
محدوده پشتیبانی میتواند برای هر پروژه متفاوت باشد. به همین دلیل بهتر است از ابتدا مشخص شود چه خدماتی داخل پشتیبانی قرار میگیرند.
برای یک سایت وردپرسی، پشتیبانی میتواند در چند بخش اصلی تعریف شود.
۱. پشتیبانی فنی سایت
پشتیبانی فنی با هدف سالم، بهروز و قابل استفاده نگه داشتن سایت انجام میشود.
این بخش میتواند شامل مواردی مانند موارد زیر باشد:
بروزرسانی وردپرس، قالب و افزونهها
بررسی و رفع خطاهای فنی معمول
رفع مشکلات ساده مربوط به فرمها، منوها و لینکها
بررسی مشکلات نمایش سایت در دسکتاپ و موبایل
رسیدگی به مشکلات ایجادشده پس از بروزرسانیها
بررسی وضعیت کلی سایت و برخی تنظیمات ضروری
این خدمات کمک میکنند مشکلات معمول سایت پیش از آنکه به یک دردسر بزرگتر تبدیل شوند، شناسایی و پیگیری شوند.
بروزرسانی وردپرس و افزونهها چرا مهم است؟
وردپرس و افزونههای آن دائماً در حال توسعه هستند.
بروزرسانیها میتوانند شامل رفع خطا، بهبود عملکرد یا اصلاح مشکلات امنیتی باشند؛ اما یک نکته مهم وجود دارد:
هر بروزرسانیای را نباید بدون بررسی انجام داد.
گاهی یک نسخه جدید از یک افزونه ممکن است با نسخه وردپرس، قالب یا افزونه دیگری ناسازگاری ایجاد کند.
بنابراین پشتیبانی حرفهای فقط به معنی کلیک کردن روی دکمه «Update» نیست؛ وضعیت سایت باید قبل و بعد از بروزرسانی بررسی شود و در صورت ایجاد مشکل، علت آن مشخص و برطرف شود.
۲. پشتیبانی محتوایی سایت
بخش دیگری از پشتیبانی میتواند مربوط به تغییر و مدیریت محتوای موجود سایت باشد.
برای مثال ممکن است بخواهید:
متن یک صفحه را تغییر دهید، تصویر جدیدی قرار دهید، شماره تماس را اصلاح کنید، یک خدمت جدید را به صفحه خدمات اضافه کنید یا یک مقاله را در سایت منتشر کنید.
این نوع کارها با پشتیبانی فنی تفاوت دارند، اما میتوانند در قالب پشتیبانی محتوایی ارائه شوند.
نکته مهم این است که محدوده این خدمات نیز باید از قبل مشخص شود.
مثلاً «ویرایش محتوای سایت» با «تولید ماهانه ۱۰ مقاله و ۲۰ پست اینستاگرام» یکسان نیست.
۳. پشتیبانی و سئوی پایه
سئو را نباید با پشتیبانی فنی یکی دانست؛ اما این دو میتوانند در کنار یکدیگر ارائه شوند.
در بخش سئوی پایه، بسته به نوع پروژه، میتوان مواردی مانند:
بهینهسازی عنوان و توضیحات صفحات
بررسی URLها
بررسی ساختار هدینگها
بهینهسازی پایه تصاویر
بررسی لینکهای داخلی
بررسی برخی مشکلات فنی مؤثر بر سئو
و تنظیمات اولیه ابزارهای سئو را انجام داد.
این خدمات، سایت را برای فعالیت بهتر در موتورهای جستجو آمادهتر میکنند.
اما یک نکته مهم:
سئوی پایه با اجرای یک پروژه کامل و مستمر سئو متفاوت است.
فعالیتهایی مانند استراتژی جامع کلمات کلیدی، تولید محتوای گسترده، لینکسازی خارجی، تحلیل رقبا و کمپینهای تخصصی سئو میتوانند بهعنوان خدمات جداگانه تعریف شوند.
۴. بکاپ و نگهداری اطلاعات
یکی از موضوعات مهم در نگهداری سایت، داشتن نسخه پشتیبان مناسب است.
اگر به هر دلیل بخشی از اطلاعات سایت از بین برود یا مشکلی در سرور ایجاد شود، وجود بکاپ مناسب میتواند امکان بازیابی اطلاعات را فراهم کند.
اما فقط تهیه یک فایل بکاپ کافی نیست.
باید مشخص باشد:
بکاپ با چه فاصلهای تهیه میشود؟
کجا نگهداری میشود؟
و آیا در صورت نیاز امکان بازیابی آن وجود دارد؟
روش بکاپگیری نیز باید متناسب با اهمیت و نوع سایت انتخاب شود.
۵. بررسیهای امنیتی پایه
امنیت سایت نیز بخشی از نگهداری آن است.
استفاده از نسخههای قدیمی، افزونههای غیرضروری، رمزهای عبور ضعیف یا تنظیمات نامناسب میتواند ریسکهایی برای سایت ایجاد کند.
در پشتیبانی میتوان مواردی مانند بروزرسانی نرمافزارها، بررسی برخی دسترسیها و تنظیمات امنیتی پایه را پیگیری کرد.
البته هیچ سرویس پشتیبانی نمیتواند امنیت مطلق یک سایت را تضمین کند.
هدف اصلی، کاهش ریسک و رسیدگی مناسب به مشکلات احتمالی است.
پشتیبانی چه تفاوتی با توسعه سایت دارد؟
یکی از مهمترین موضوعاتی که بهتر است مشتری قبل از قرارداد بداند، تفاوت بین پشتیبانی و توسعه است.
فرض کنید بخواهید:
یک متن را تغییر دهید، یک تصویر را عوض کنید یا اطلاعات تماس را بروزرسانی کنید.
اینها معمولاً در محدوده تغییرات معمول قرار میگیرند.
اما اگر بخواهید:
یک فروشگاه به سایت اضافه کنید، سیستم رزرو بسازید، پنل کاربری ایجاد کنید یا قابلیت جدیدی طراحی کنید، دیگر با یک تغییر ساده روبهرو نیستیم.
این کارها توسعه سایت محسوب میشوند و معمولاً باید جداگانه برآورد و قیمتگذاری شوند.
به زبان ساده:
پشتیبانی = نگهداری و رسیدگی به سایت موجود
توسعه = ایجاد قابلیت یا بخش جدید
شفاف بودن این مرز از ابتدا، هم برای کارفرما بهتر است و هم برای تیم اجرا.
آیا تغییرات محتوایی همیشه جزو پشتیبانی است؟
خیر.
این موضوع باید در شرایط همکاری مشخص شود.
مثلاً تغییر یک تصویر، اصلاح یک متن یا انتشار یک مقاله ممکن است داخل پشتیبانی قرار بگیرد.
اما اگر قرار باشد تیم شما بهصورت مستمر برای سایت تولید محتوا کند، دهها صفحه جدید بسازد یا محصولات زیادی را وارد سایت کند، بهتر است این فعالیت بهصورت یک سرویس مشخص تعریف شود.
در واقع تفاوت مهمی وجود دارد میان:
«مدیریت محتوای موجود»
و
«تولید و مدیریت مستمر محتوا».
ما ترجیح میدهیم این دو موضوع از ابتدا شفاف باشند تا مشتری دقیقاً بداند بابت چه خدمتی هزینه پرداخت میکند.
آیا پشتیبانی فقط برای سایتهای بزرگ است؟
خیر.
حتی یک سایت معرفی خدمات ساده نیز ممکن است به نگهداری نیاز داشته باشد.
اما میزان پشتیبانی برای همه سایتها یکسان نیست.
یک سایت شرکتی کوچک ممکن است به رسیدگی محدودی نیاز داشته باشد، در حالی که یک فروشگاه اینترنتی با تعداد زیادی محصول، سفارش و کاربر به مدیریت بیشتری احتیاج دارد.
بنابراین بهجای اینکه برای همه یک نسخه مشابه بپیچیم، باید ابتدا نوع سایت و میزان استفاده از آن را بررسی کنیم.
آیا قرارداد پشتیبانی ماهانه همیشه لازم است؟
نه لزوماً.
برای برخی سایتها، پشتیبانی دورهای یا موردی میتواند کافی باشد.
برای برخی دیگر، به دلیل اهمیت سایت در فعالیت روزانه کسبوکار، بهتر است پشتیبانی منظم و ماهانه در نظر گرفته شود.
معیار اصلی این است که:
اگر سایت شما دچار مشکل شود، چقدر روی کسبوکارتان تأثیر میگذارد؟
اگر سایت بخش مهمی از فرایند جذب مشتری یا فروش شماست، نگهداری منظم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پشتیبانی سایت چه ارتباطی با تولید محتوا دارد؟
این دو خدمت میتوانند در کنار هم باشند، اما یکی نیستند.
پشتیبانی کمک میکند سایت از نظر فنی و محتوایی در شرایط مناسبی نگهداری شود.
تولید محتوا با هدف ایجاد مطالب جدید برای جذب، آموزش و ارتباط با مخاطب انجام میشود.
برای مثال:
ویرایش یک مقاله موجود → پشتیبانی محتوایی
نوشتن و انتشار منظم مقالههای جدید → تولید محتوا
رفع مشکل نمایش مقاله → پشتیبانی فنی
این تفکیک باعث میشود ساختار همکاری کاملاً روشن باشد.
پشتیبانی سایت چه ارتباطی با سئو دارد؟
همانطور که گفتیم، پشتیبانی و سئو یکی نیستند؛ اما میتوانند یکدیگر را تکمیل کنند.
فرض کنید یک صفحه مهم سایت شما دچار مشکل فنی شده یا ساختار آن تغییر کرده است.
رسیدگی به این مشکل میتواند بخشی از پشتیبانی باشد.
از طرف دیگر، اگر بخواهید برای رشد جستجوی ارگانیک، محتوای جدید ایجاد کنید، کلمات کلیدی را هدف بگیرید و صفحات را بهصورت مستمر بهینه کنید، وارد محدوده سئو میشوید.
برای همین ما این خدمات را میتوانیم به شکل شفاف از هم تفکیک کنیم:
پشتیبانی فنی
برای سالم و بهروز نگه داشتن سایت.
سئوی پایه
برای آمادهسازی و بهینهسازی اولیه سایت.
تولید محتوا
برای ایجاد و انتشار محتوای هدفمند.
خدمات پشتیبانی ما شامل چه چیزهایی است؟
برای اینکه همکاری شفاف باشد، خدمات پشتیبانی سایت را میتوانیم در این چهار بخش تعریف کنیم:
پشتیبانی فنی
بروزرسانی وردپرس، قالب و افزونهها، بررسی و رفع خطاهای معمول، رسیدگی به مشکلات نمایش، فرمها و لینکها و بررسی مشکلات ناشی از بروزرسانی.
پشتیبانی محتوایی
تغییر و بروزرسانی متنها و تصاویر، اصلاح اطلاعات صفحات و انتشار محتواهای آماده، در محدوده توافقشده.
سئوی پایه
تنظیم و بهینهسازی اولیه عنوانها، توضیحات، URLها، هدینگها، تصاویر و لینکهای داخلی و بررسی برخی موارد فنی پایه.
بکاپ و نگهداری
مدیریت نسخههای پشتیبان و رسیدگی به برخی موارد ضروری نگهداری سایت، متناسب با نوع قرارداد و زیرساخت پروژه.
چه خدماتی خارج از پشتیبانی عادی هستند؟
برای جلوگیری از ابهام، بعضی فعالیتها را بهتر است از ابتدا بهعنوان خدمات جداگانه تعریف کنیم.
برای مثال:
طراحی مجدد بخشهای اصلی سایت
ساخت امکانات و سیستمهای جدید
ایجاد فروشگاه یا سیستم رزرو
سئوی کامل و مستمر
تولید محتوای مستمر برای سایت
طراحی و تولید محتوای مستمر اینستاگرام
این موارد میتوانند در صورت نیاز بهصورت جداگانه بررسی و قیمتگذاری شوند.
یک مثال ساده از یک همکاری واقعی
فرض کنید یک شرکت خدماتی سایت خود را تحویل گرفته است.
ماه اول، همهچیز بهدرستی کار میکند.
ماه دوم، یک افزونه نیاز به بروزرسانی دارد و بعد از بروزرسانی، یکی از فرمهای سایت دچار مشکل میشود.
این موضوع در محدوده پشتیبانی فنی قرار میگیرد.
چند روز بعد، شرکت میخواهد متن صفحه «خدمات» را تغییر دهد و تصویر جدیدی جایگزین کند.
این مورد میتواند در محدوده پشتیبانی محتوایی قرار بگیرد.
در ادامه تصمیم میگیرد برای جذب مخاطب از گوگل، مجموعهای از مقالات هدفمند منتشر کند.
اینجا وارد تولید محتوا و سئو میشویم.
چند ماه بعد نیز تصمیم میگیرد یک سیستم رزرو آنلاین به سایت اضافه کند.
این دیگر توسعه سایت است.
همین تفکیک ساده نشان میدهد که هر درخواست، باید در جای درست خودش قرار بگیرد.
چرا ما این خدمات را از هم جدا میکنیم؟
شفافیت برای ما فقط یک موضوع قراردادی نیست.
وقتی مشتری بداند دقیقاً چه چیزی دریافت میکند، تصمیمگیری برای او سادهتر میشود و همکاری نیز شکل منظمتری پیدا میکند.
به همین دلیل ترجیح میدهیم به جای اینکه یک عنوان کلی به نام «پشتیبانی» ارائه دهیم، مشخص کنیم:
چه کاری انجام میدهیم، چه کاری انجام نمیدهیم و هر خدمت در چه محدودهای ارائه میشود.
این مدل هم برای کسبوکار شما قابل پیشبینیتر است و هم برای ما.
جمعبندی
تحویل سایت پایان رابطه با وبسایت نیست.
سایت برای اینکه در طول زمان قابل استفاده، بهروز و هماهنگ با نیازهای کسبوکار باقی بماند، به رسیدگی نیاز دارد.
اما همه کارها را نباید در یک عنوان کلی به نام «پشتیبانی» قرار داد.
پشتیبانی فنی برای نگهداری و رفع مشکلات معمول است.
پشتیبانی محتوایی برای تغییر و مدیریت محتوای موجود است.
سئوی پایه برای آمادهسازی و بهینهسازی اولیه سایت است.
تولید محتوا برای ایجاد محتوای جدید و هدفمند است.
و توسعه سایت زمانی مطرح میشود که بخواهیم قابلیت یا بخش جدیدی به سایت اضافه کنیم.
این تفکیک باعث میشود شما از همان ابتدا بدانید چه خدماتی نیاز دارید و برای چه چیزی هزینه میکنید.
سایت شما بعد از تحویل، تازه وارد مرحله استفاده میشود.
ما میتوانیم در این مسیر، بسته به نیاز شما، نگهداری فنی، تغییرات محتوایی و سئوی پایه سایت را مدیریت کنیم تا وبسایت شما همچنان آماده استفاده و توسعه باشد.
